Xã hội loài người vốn được xây dựng trên tình liên đới, niềm vui nào cũng muốn san sẻ, nỗi buồn nào cũng cần được sớt chia. Liên đới trong niềm vui nỗi khổ, con người cũng liên đới trong điều thiện và điều ác. Một con sâu cũng làm sầu nồi canh, hành động gian ác nào cũng có ảnh hưởng trên người khác, sự dối trá nào cũng để lại hậu quả trên người khác.
Hẳn chúng ta còn nhớ lại câu chuyện mà người Á Rập thường kể, để nói về hậu quả của sự gian dối: Một tên cướp nọ, cải trang thành một người ăn xin, đói lả trong sa mạc. Một hôm, có một người lái buôn đi qua vùng sa mạc ấy, tên cướp van xin người lái buôn: Xin ông vui lòng cho tôi được quá giang một đoạn đường, suốt đời tôi sẽ không bao giờ quên ơn ông.
Động lòng trắc ẩn, người lái buôn liền dìu tên cướp lên lạc đà của mình. Nhưng chỉ đi được một quãng đường ngắn, tên cướp đã để lộ nguyên hình nguyên trạng. Hắn dùng dao uy hiếp người lái buôn, quăng ông xuống bên lề đường và cướp lấy con lạc đà của ông. Người lái buôn nhìn thẳng vào mặt tên cướp và buồn bã nói: Tôi không buồn vì ông đã tước đoạt con lạc đà của tôi, bởi vì tôi còn rất nhiều con lạc đà khác.
Tôi chỉ buồn là tôi cũng như nhiều người lái buôn khác, sẽ hoàn toàn mất niềm tin nơi những người xin quá giang bên vệ đường. Tôi buồn là kể từ nay, sẽ không còn ai dám dừng lại để cứu giúp những người khốn khổ trong sa mạc này nữa. Đánh giá về một con người nào đó, người ta phải nhìn dưới nhiều khía cạnh khác nhau. Chẳng hạn trên phương diện lãnh đạo và về tổ chức thì Hitler hẳn là một thiên tài.
Nhưng nhìn dưới khía cạnh đạo đức, bảo rằng tên đồ tể này là quái vật, thì cũng chẳng ngoa chút nào. Một niềm tin tôn giáo, nếu không được sống thực mà chỉ là "đóng vai", thì dĩ nhiên cũng sẽ đánh mất niềm tin nơi người khác. Đó là một bài học cho chính những người công giáo chúng ta. Một tôn giáo cũng sẽ đánh mất sự khả tín của mình khi các tín hữu "đóng vai" chứ không thực sống niềm tin của mình. Nguyện xin Chúa gìn giữ chúng ta khỏi vướng mang giả dối, lường gạt, lọc lừa. Amen.
