Nhiều mặt trong cuộc sống của chúng ta hôm nay luôn phảng phất bóng dáng của sự quá tải, quá đà, quá mức. Đời sống thiêng liêng của chúng ta cũng có thể rơi vào tình trạng này nếu chúng ta không biết đi đúng hướng. Điều gì quá thì không tốt. Một đời sống đạo quân bình, đúng đắn sẽ mở ra trong tâm hồn chúng ta sự an vui, hài hòa và tin tưởng, như lời Thánh Phaolô nói: “ Nước Thiên Chúa là sự công chính, bình an và hoan lạc trong Chúa Thánh Thần” ( Rm 14, 17 ).

Dựa theo sự hướng dẫn của một nhà linh hướng có uy tín, chúng ta hãy dành một chút thời gian để nhìn lại cách sống đạo của chúng ta và điều chỉnh những lệch lạc có thể có để giúp cho đời sống đạo trở thành nhẹ nhàng thanh thoát, nhất là giúp ta sống hạnh phúc, tự do và vươn cao .

Mặt Tiêu Cực
1.- Không dùng đạo như như một chiếc đũa thần để giải quyết hết mọi vấn đề của cuộc sống, nhất là những vấn đề ta cảm thấy ngại khi phải đối diện (“ Chúa sẽ giúp tôi mọi chuyện”).
2.- Không dùng các sinh hoạt đạo đức, ( thí dụ đi lễ Chúa nhật ), để tạo thế hơn người hoặc tạo cảm giác an toàn.
3.- Không dựa vào đạo để lẩn tránh các vấn đề thiết thân trong cuộc sống như: tương quan của tôi với người khác, lập trường của tôi trước các vấn đề đời thường, mối xung đột của tôi với người khác, những thiếu sót bản thân… hoặc để mặc kệ nó ( theo chủ nghĩa Mackeno )
4.- Không coi cha mẹ như là người thập toàn, cũng không nên quá kì vọng nơi những người bề trên, coi họ là toàn vẹn, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của ta.
5.- Không quá khắc khổ, nhưng cũng không quá sa đà, buông thả trong tình dục, ăn uống, tiền bạc và quyền bính …
6.- Không xây dựng những tham vọng trong đời sống thiêng liêng mà bỏ qua thực tại bất toàn của đời sống.
7.- Không né tránh nhu cầu cần có sự kiểm điểm và cái nhìn thẳng thắn đối với mọi ngõ nghách của đời sống cá nhân.
8.- Không sống cách biệt khỏi cộng đoàn.
9.- Đừng qúa thần thánh hóa một đường hướng hay một hình thức tu đức nào cũng như chính đường lối đạo đức của mình.

Mặt Tích Cực
1. - Cần có chút hài hước, nhất là biết khôi hài với chính mình.
2. - Cần xây dựng một nền tảng vững chắc về sự hoàn thiện nhân cách và lương tâm chân thực, dựa trên sự hiểu biết về chính mình, sẵn sàng chấp nhận mình cũng như chấp nhận thực tế.
3. - Sống đạo quân bình thể hiện qua sự hài hòa, cảm thông, cởi mở, khiêm tốn và tôn trọng người khác.
4. - Yêu cuộc sống và sẵn sàng phục vụ những gì đem lại sự an hòa và công bằng.
5. - Quyết tránh mọi sự tự cao tự đại cũng như hạ giá người khác.
6. - Nhìn nhận mọi người, bất kể những khác biệt về tuổi tác hay địa vị, như thầy dạy của mình.
7. - Tích cực xây dựng những tương quan lành mạnh, nồng ấm, yêu thương và vô hại.
8 - Coi tất cả những hình thức “ nổi nang ” hoặc tài năng như là những trở ngại cho đức khiêm nhường.
9. - Chấp nhận những bất toàn và khuyết điểm của con người như một phương thế giáo dục và cứu độ.
10. - Yêu mến cầu nguyện và tích cực hoạt động cho công lí và hòa bình.
11. - Biết rằng hành trình thiêng liêng không thể đôc hành một cách an tòan mà phải có người hướng dẫn, cho dù vị linh hướng đó chỉ là một người bình thường nhưng đạo đức và khôn ngoan; và cần hiểu rõ mối nguy hiểm của lòng nhiệt thành đạo đức mà không có sự linh hướng.
12. - Cần nhận thức rằng hành trình thiêng liêng luôn bị vây phủ bởi rất nhiều cạm bẫy cũng như ảo tưởng; và ta thường dễ dàng nghĩ rằng mình đang ở vị trí dẫn đầu.
13.- Chấp nhận rằng phải kinh qua đau khổ, thất bại, hoặc khủng hoảng mà chúng ta tiến sâu hơn trong đời sống thiêng liêng.
14. - Sẵn sàng làm chứng cho niềm tin của mình nhưng không bao giờ phê phán người khác khi những xác tín của họ đi ngược với lòng tin của ta. Luôn tìm kiếm sự thật, yêu mến sự thật và săn sàng hi sinh cho sự thật, nhưng đừng hành động như thể mình nắm giữ độc quyền về sự thật và luân lí. Cũng đừng đòi buộc người khác phải theo những xác tín của mình.
15. - Biết rằng không có sự thử thách nào có thể làm cho người chính trực đánh mất niềm tin, lòng tôn trọng sự tự do cũng như trách nhiệm đối với người khác.

Trên đây là một vài đề nghị có tính cách gợi mở. Dĩ nhiên chúng ta không cần phải tin theo tất cả, nhưng nếu suy nghĩ kĩ và đối chiếu với những gì bấy lâu ta vẫn tin tưởng và thực hành, biết đâu ta sẽ tìm ra một lối mở thênh thang và tự do để vươn lên những thang bậc rất cao của đời sống thiêng liêng đích thực.

Jos. Ngô Quang Trung