SỨ ĐIỆP MÙA CHAY 2005
CỦA ĐỨC THÁNH CHA GIOAN PHAOLÔ II

Thưa Anh Chị Em rất thân mến!

1. Mỗi năm Mùa Chay được đề ra cho chúng ta như một thời gian thuận lợi để gia tăng việc cầu nguyện và thống hối, mở rộng tâm hồn chúng ta mau mắn đón nhận ý Chúa. Mùa Chay vạch ra cho chúng ta một lộ trình thiêng liêng giúp chúng ta sống lại Mầu Nhiệm Trọng Đại về Sự Chết và Sống Lại của Chúa Kitô, mà trước hết là chuyên cần lắng nghe Lời Chúa và thực hành khổ chế, nhờ đó chúng ta có thể giúp đỡ các anh chị em đang túng thiếu.

Anh chị em thân mến, năm nay, tôi mong muốn anh chị em chú tâm đến một chủ đề hiện nay rất thực tế, được trình bày qua những câu trong sách Đệ Nhị Luật: “ Yêu mến Thiên Chúa…để anh em được sống và ở lâu trên mặt đất…” (30, 20). Đây là những lời mà ông Mô-sê đã nói với toàn dân để mời gọi họ gắn bó với Giao Ước của Gia-vê trong xứ Mô-áp, “ để anh em và dòng dõi anh em được sống, nghĩa là hãy yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của anh em, nghe tiếng Người và gắn bó với Người” ( 30, 19 – 20 ). Lòng trung thành với Giao Ước thánh này là bảo đảm tương lai cho Israel: “ để anh em được ở lại trên đất Đức Chúa đã thề với cha ông anh em, là ông Ap-ra-ham, ông I-xa-ác và ông Gia-cóp, rằng Người sẽ ban cho các ông” ( 30, 20 ). Theo cách hiểu của Kinh Thánh, được sống cao niên là dấu chỉ phúc lành của Đấng Tối Cao. Do đó, trường thọ cho thấy đó là một ơn thánh đặc biệt.

Tôi muốn anh chị em suy tư về chủ đề này trong Mùa Chay để đào sâu ý thức về vai trò mà những người cao niên được kêu gọi nắm giữ trong xã hội và trong Giáo Hội, và như vậy chuẩn bị tâm hồn anh chị em dành cho họ một sự tiếp nhận đầy ưu ái. Trong xã hội hiện đại, nhờ những đóng góp của các ngành khoa học và y khoa, người ta nhận thấy rằng đời sống con người được kéo dài, và do đó gia tăng con số những người già cả. Điều này đòi hỏi một sự quan tâm đặc biệt hơn đến thế giới được gọi là “ thế hệ thứ ba”, để giúp các thành viên ấy sống tràn đầy năng lực của họ, và để họ phục vụ toàn thể cộng đồng. Các tín hữu phải quan tâm chăm sóc những người già cả, nhất là khi họ gặp những lúc khó khăn, đặc biệt trong các cộng đoàn Giáo Hội của các xã hội Tây phương, nơi vấn đề hiện thực một cách đặc thù.

2. Sự sống con người là một hồng ân cao quý cần phải được yêu qúy và bảo vệ trong từng giai đoạn của nó. Huấn Giới “ Ngươi không được giết” đòi hỏi sự sống ấy phải luôn được tôn trọng và phát huy từ lúc khởi đầu cho đến lúc kết thúc tự nhiên. Đó là một huấn lệnh được áp dụng cả trong những lúc đau ốm, và khi mà sự suy kiệt các năng lực làm cho con người không còn tự chủ được nữa. Nếu sự già cỗi cùng những giới hạn không thể tránh khỏi của nó được tiếp nhận một cách thanh thản, trong ánh sáng đức tin, thì nó có thể trở thành những cơ hội quý giá để hiểu rõ hơn Mầu nhiệm của Thập Giávà khai mở cho đời sống nhân sinh ý nghĩa tròn đầy của nó.

Người già cả cần được cảm thông và giúp đỡ theo hướng nhìn này. Ở đây tôi muốn bày tỏ lòng cảm kích của tôi đối với những người đã hết sức nỗ lực thực hiên các nhu cầu này, và tôi cũng khích lệ tất cả những người thành tâm thiện chí muốn lợi dụng Mùa Chay để đóng góp phần riêng của mình. Điều này tạo cho những người già cả không còn nghĩ mình là một gánh nặng cho cộng đồng, và đôi khi, cho chính gia đình của họ, khi họ sống trong tình cảnh đơn độc luôn cám dỗ họ khép mình lại để rồi rơi vào tuyệt vọng.

Cần phải khơi dậy cái ý thức trong cách nhìn nhận chung rằng trong mọi trường hợp, người già là một nguồn tiềm năng giá trị. Vì vậy, cần kiện toàn các sáng kiến mang tính pháp lí và các hoạt động trợ giúp để họ không bị gạt ra khỏi đời sống xã hội. Thật vậy, trong những thập kỉ vừa qua, xã hội đã quan tâm nhiều hơn đến các nhu cầu của họ, và ngành y khoa đã triển khai những phương pháp chữa trị làm giảm đau, cùng với cách tiếp cận bệnh nhân một cách toàn diện, tỏ ra đặc biệt ích lợi cho những người bệnh điều trị lâu dài.

3. Một lượng thời gian tự do khá lớn trong giai đoạn này của đời người giúp những người già có cơ hội đối diện những vấn đề nền tảng, những vấn đề mà trước đây có lẽ họ đã bỏ qua, giờ đây lại thu hút sự quan tâm và được nhận biết như là ưu tiên. Ý thức mình sắp bước đến đích điểm thúc đẩy người già tập trung vào những gì là nền tảng, đặt sự quan trọng vào những gì thời gian không thể phá huỷ.

Chính bởi trong hoàn cảnh như thế mà người già có thể thực hiện vai trò của mình trong xã hội. Nếu đúng thực rằng mỗi người có thể sống nhờ gia tài của các bậc tiền nhân, và rằng tương lai của mình phụ thuộc một cách quyết định vào cách thế mà các giá trị văn hoádân tộc được chuyển giao cho mình, thì sự khôn ngoan cùng kinh nghiệm của các bậc cao niên có thể soi sáng nhịp bước của mình trên đường phát triển hướng về một hình thái văn minh càng ngày càng hoàn thiện hơn.

Thật quan trọng biết bao khi tái khám phá sự phong phú hỗ tương giữa các thế hệ khác biệt nhau! Mùa Chay với lời kêu gọi mạnh mẽ về hoán cải và liên đới, dẫn chúng ta trong năm nay tập trung vào các chủ đề quan trọng liên quan tới hết mọi người. Điều gì sẽ xảy ra nếu Dân Chúa lại sa vào một tâm thức thông thường nào đấy, coi những anh chị em trọng tuổi này như là vô dụng, khi họ nhận thấy mình bị thu giảm mọi khả năng do bởi những khó khăn về tuổi tác hay bệnh tật? Nhưng trái lại, cộng đoàn sẽ khác đi biết bao, nếu bắt đầu ngay từ gia đình, mọi người luôn nỗ lực mở rộng tâm hồn đón tiếp họ.

4. Thưa Anh Chị Em rất thân mến: trong Mùa Chay này, được Lời Chúa trợ giúp, chúng ta hãy cùng nhau suy tư về tầm quan trọng mà mỗi cộng đoàn phải tháp tùng những người già cả, với lòng yêu mến và cảm thông. Hơn nữa, chúng ta còn phải tập quen suy nghĩ về mầu nhiệm sự chết một cách tin tưởng, để cuộc diện kiến sau cùng với Thiên Chúa diễn ra trong bầu khí an bình nội tâm, vì ý thức rằng Đấng “ đã dệt hình hài trong dạ mẫu thân con” (x Tv. 139, 13b ) và Đấng đã tạo dựng chúng ta “ theo hình ảnh Người” ( x. St 1, 26 ) sẽ đón rước chúng ta.

Xin Mẹ Maria, Đấng dẫn đường chúng ta trên suốt lộ trình Mùa Chay, dẫn đưa mọi tín hữu, nhất là những người già cả, đi vào sự hiểu biết sâu xa hơn về Chúa Kitô chịu chết và sống lại, cùng đích của cuộc đời chúng ta. Xin Mẹ, là Nữ Tỳ trung tín của Con Mẹ, cùng với thánh Anna và thánh Gioakim, bầu cử cho mỗi người chúng ta “ khi nay và trong giờ lâm tử ”.

Xin gửi đến Tất cả Phép lành tông toà của tôi!

Từ Vatican, ngày 8 tháng Chín, 2004 GIOAN PHAOLÔ II

Linh mục Giuse Ngô Quang Trung chuyển ngữ